Czy z przeziębieniem iść na trening

Zasada powyżej szyi, objawy, przy których trening szkodzi i z którymi idziesz do lekarza, oraz jak wracać do ciężarów po infekcji bez cofania formy.

Autor
Dorian SzaryDorian Szary
Temat
Zdrowie
Data
Czytanie
6 min
Źródła
3 PubMed
Przeziębienie a siłownia: mężczyzna z chusteczką i herbatą zamiast treningu

Budzisz się z zatkanym nosem, w gardle lekko drapie, a w kalendarzu masz dziś dzień nóg. Wczoraj zrobiłeś 4 serie po 8 powtórzeń w przysiadzie i czujesz, że idzie Ci coraz lepiej. Przerwa na dwa dni brzmi jak cofnięcie się o miesiąc, więc bierzesz chusteczki, kawę i jedziesz na salę. Przeziębienie a siłownia to temat, w którym ambicja najczęściej wygrywa ze zdrowym rozsądkiem. Czasem nic się nie dzieje. Czasem po takim treningu leżysz z gorączką tydzień zamiast trzech dni, a przy okazji zarażasz połowę ludzi przy stojakach. Granica jest prostsza, niż myślisz.

Zasada powyżej szyi

Jeśli objawy są wyłącznie powyżej szyi, czyli katar, zatkany nos, kichanie, lekkie drapanie w gardle i brak gorączki, lekki trening jest dopuszczalny. Kaszel z klatki, gorączka, ból mięśni, dreszcze albo problemy żołądkowe oznaczają, że trening odpada. To praktyczna reguła kontrolna, nie test diagnostyczny.

Lekki trening to krótsza sesja, ciężary wyraźnie niższe niż zwykle, bez serii do upadku i bez rekordów. Równie dobrze sprawdzi się spacer albo spokojny rower. Jeśli po 10 minutach rozgrzewki czujesz się gorzej, kończysz.

ObjawTrening lekkiTrening ciężkiUwaga
Katar, zatkany nostaknieskróć sesję, pij więcej
Ból gardła bez gorączkitakniejeśli narasta, przerwij
Kaszelnieniekaszel z klatki to objaw poniżej szyi
Gorączkanieniepełna przerwa do dnia bez gorączki
Ból mięśni, osłabienienienieobjaw ogólnoustrojowy, odpoczynek
Biegunka, wymiotynienieodwodnienie, odpoczynek i płyny

Siłownia to miejsce wspólne. Z katarem zarażasz ludzi, którzy łapią te same uchwyty i kładą się na tych samych ławkach, a dobra wentylacja tego nie zmienia. U mnie w Cityfit najgorszy tłok jest w godzinach 17-18, najluźniej rano i po 20, więc jeśli ktoś z katarem upiera się na trening, niech idzie wtedy, a jeszcze lepiej zostanie w domu (o treningu w sezonie grypowym jest też tekst na fitnessowy.net).

Gdy masz gorączkę albo kaszel

Gorączka to reakcja organizmu na infekcję. Serce pracuje wtedy mocniej, a Ty tracisz więcej wody. Trening dokłada do tego kolejne obciążenie cieplne, odwodnienie i pracę serca, którą organizm i tak już wykonuje w podwyższonej temperaturze.

Ból mięśni i osłabienie znaczą, że infekcja nie siedzi już tylko w nosie, tylko jest ogólnoustrojowa. Trening w takim stanie przedłuża chorobę i psuje jakość ruchu. Gorsza koordynacja przy sztandze pod obciążeniem to prosta droga do kontuzji. Kaszel z klatki to z kolei objaw dróg oddechowych poniżej szyi, przy którym cardio i ciężkie serie tylko nasilają duszność.

Nie maskuj objawów kawą, przedtreningówką ani lekiem przeciwgorączkowym łykniętym przed wyjściem z domu. Lek obniża temperaturę, ale nie wyłącza infekcji. Czujesz się lepiej na godzinę, a organizm dalej walczy z chorobą i jeszcze musi dźwigać Twoje serie.

Każda seria zrobiona w gorączce to nie hart ducha, tylko dodatkowe dni przerwy potem. Są też stany, w których o powrocie na salę nie decydujesz Ty, tylko lekarz.

Kiedy do lekarza

Przy tych objawach trening odpada całkowicie, a wizyta u lekarza jest obowiązkowa:

  • gorączka, która nie ustępuje albo wraca: infekcja nie jest opanowana, a wysiłek ją podsyca
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej: to sygnał ze strony serca albo płuc, nie mięśni
  • duszność nieproporcjonalna do wysiłku albo w spoczynku: oddech nie nadąża za potrzebami organizmu nawet bez sztangi
  • kołatanie serca, nierówne albo wyraźnie podwyższone tętno spoczynkowe, widoczne na pulsometrze: serce jest już obciążone
  • objawy poniżej szyi, które zostają po ustąpieniu kataru: infekcja zeszła niżej i trwa dalej
  • omdlenie albo zawroty głowy przy wstawaniu: pod ciężarem to ryzyko upadku ze sztangą
  • silne osłabienie przez wiele dni: organizm nie ma rezerw na trening

Najpoważniejszym powikłaniem jest zapalenie mięśnia sercowego. W przeglądzie klinicznym o zapaleniu mięśnia sercowego (2024) autorzy piszą, że choroba bywa następstwem infekcji, typowe objawy to ból w klatce piersiowej, duszność i kołatanie serca, a najgroźniejszym następstwem jest nagły zgon sercowy z powodu zaburzeń rytmu; chorym zaleca się powstrzymanie od wysiłku przez 3 do 6 miesięcy, a diagnozę stawia się na podstawie wywiadu, EKG, biomarkerów, echa i rezonansu serca[1].

Ból w klatce, duszność albo kołatanie po infekcji to nie temat do sprawdzania na siłowni. Lekka seria „na próbę” niczego nie wyjaśni. Diagnozę stawia lekarz na podstawie badań.

Jak wracać po infekcji

Przerwa trwa do pierwszego pełnego dnia bez gorączki i bez objawów poniżej szyi. Pierwszy trening po powrocie jest lżejszy niż ostatni przed chorobą: mniej serii, mniejszy ciężar, bez serii do upadku i bez rekordów. Pierwsza sesja to rozruch, kolejne dokładają serie i ciężar. Do poprzednich obciążeń dochodzisz w kilka sesji, a nie na pierwszej.

Powrót do treningu po przeziębieniu: lekki spacer w parku

U mnie sesja trwa 55 minut, z częścią główną 30-40 minut, a po chorobie zostaje ten sam czas, tylko mniej serii roboczych. Rozgrzewka zajmuje 10-15 minut, z serią rozgrzewkową i zawsze z dead bugiem albo innym ćwiczeniem na tułów. Jako schemat na powrót sprawdzają się 3×10 albo 4×8, a przy słabej kondycji 5×5. Do tego sen, minimum 7 godzin.

Nie bój się, że tydzień w łóżku zabierze Ci formę. W metaanalizie 103 badań przerwa w treningu siłowym obniżała wszystkie składowe siły (siłę submaksymalną, siłę maksymalną i moc), efekt rósł wraz z długością przerwy i był większy u osób nieaktywnych niż u trenujących rekreacyjnie oraz u osób po 65. roku życia[2].

Pierwsze dni po infekcji potraktuj jak deload, z tą różnicą, że zwykle planuje się go u średnio zaawansowanych i zaawansowanych, co 6-8 tygodni. Jeśli po chorobie najbardziej siadła wydolność, odbuduj ją osobnym, spokojnym planem, jak we wpisie o tym, jak szybko poprawić kondycję. A jeśli objawy wracają po pierwszym treningu, wracasz do lekarza, nie do sztangi.

Czy trening chroni przed przeziębieniem

Regularny, umiarkowany ruch wiąże się z mniejszą liczbą dni z infekcją i lżejszymi objawami. W obserwacji 1002 dorosłych w wieku 18-85 lat, prowadzonej przez 12 tygodni sezonu jesienno-zimowego, osoby ćwiczące aerobowo 5 lub więcej dni w tygodniu miały o 43% mniej dni z infekcją górnych dróg oddechowych niż osoby prawie nieaktywne (1 dzień w tygodniu lub mniej), a nasilenie objawów było niższe o 32-41% między najwyższym i najniższym tercylem aktywności i sprawności[3]. To obserwacja, nie eksperyment, więc pokazuje związek, a nie dowód, że to ruch chronił.

Jest też hipoteza krzywej J: bardzo duże obciążenia treningowe przy braku regeneracji mogą zwiększać podatność na infekcje. Ochronę daje regularność i umiar, a nie jeden morderczy trening w środku sezonu przeziębień. W tym okresie pilnuj snu i regeneracji tak samo jak planu.

Z witaminami bez cudów: dieta z warzywami i owocami pokrywa zapotrzebowanie, a to, co sprawdzić w badaniach, ustalasz z lekarzem. Kiedy następnym razem obudzisz się z katarem, zadaj sobie jedno pytanie: czy objawy są powyżej szyi, czy już poniżej?

Źródła

Badania, na które powołuję się w tekście:

  1. Bryde RE, Cooper LT Jr, Fairweather D, Di Florio DN, et al. Exercise After Acute Myocarditis: When and How to Return to Sports. Card Electrophysiol Clin. 2024 PMID 38280810
  2. Bosquet L, Berryman N, Dupuy O, Mekary S, et al. Effect of training cessation on muscular performance: a meta-analysis. Scand J Med Sci Sports. 2013 PMID 23347054
  3. Nieman DC, Henson DA, Austin MD, Sha W, et al. Upper respiratory tract infection is reduced in physically fit and active adults. Br J Sports Med. 2011 PMID 21041243